Ceny prądu w Niemczech biją rekordy, a konsumenci nie przestają narzekać na wysokie rachunki. Jednocześnie rząd nadal zwleka z długo oczekiwaną reformą tak zwanego „prawa grzewczego”. W tym gorącym klimacie jeden z europejskich liderów energetycznych ujawnia szokującą prawdę o kosztach transformacji energetycznej. Oto dlaczego możesz przepłacać za ogrzewanie – i co z tym można zrobić.
Niemiecki oddział Octopus Energy, jednego z najszybciej rozwijających się przedsiębiorstw energetycznych w Europie, postanowił przyjrzeć się bliżej sytuacji na rynku. Bastian Gierull, CEO Octopus Energy Deutschland, dzieli się swoimi przemyśleniami na temat przyszłości ogrzewania i rynku energii w Niemczech. Jego opinie często wywołują burzę w mediach społecznościowych, ale też trafiają w sedno problemów, z którymi borykają się miliony gospodarstw domowych.
Pompy ciepła: mit szczytu możliwości czy zimna rzeczywistość?
Rewolucja w starych budynkach – tak, to możliwe!
Wiele osób nadal uważa, że pompy ciepła nadają się tylko do nowych, doskonale zaizolowanych budynków. To duży błąd! W Octopus Energy instalowaliśmy tysiące pomp ciepła, głównie w starszych domach, bez konieczności przeprowadzania kosztownych remontów. Co więcej, w ponad 70% przypadków udało się uniknąć nawet wymiany istniejących grzejników. Jak to możliwe?
Kluczowym faktem jest to, że żaden system grzewczy nie będzie działał efektywnie w źle izolowanym domu. Niezależnie od tego, czy jest to pompa ciepła, kocioł gazowy, czy piec kaflowy – urządzenie będzie zużywać więcej energii. Jednak pompa ciepła i tak okaże się najtańszą opcją. Właściciele domów powinni wiedzieć:
- Modernizacja izolacji jest często korzystna, ale nie zawsze obowiązkowa.
- Pompy ciepła mogą efektywnie ogrzewać nawet zabytkowe budynki.
- Najstarszy dom, w którym zainstalowaliśmy pompę ciepła, pochodzi z 1860 roku!
Dlaczego pompy ciepła w Niemczech są tak drogie?
W Polsce i w całej Europie obserwujemy trend wzrostowy cen pomp ciepła. W Niemczech problem jest jednak szczególnie dotkliwy. Według badań przeprowadzonych przez RWTH Aachen, koszty instalacji w Niemczech są najwyższe w całej Europie. Co stoi za tak wysokimi cenami?
Przyczyn jest kilka:
- Wysokie koszty pracy: Niemiecki rynek pracy generuje znaczące koszty dla instalatorów.
- Wyższy VAT: Podatek VAT na pompy ciepła wynosi 19%, co jest stawką wyższą niż w wielu innych krajach.
- Regulacje i wymagania: Liczne, często fragmentaryczne przepisy dokładają się do końcowej ceny. Przykładem jest nowe prawo, które od 2026 roku będzie wymagać jeszcze cichszego działania pomp ciepła.
- Wysokie dotacje: Paradoksalnie, hojne programy dopłat zachęcają producentów do podnoszenia cen, wiedząc, że część kosztów pokryje państwo.
To właśnie te czynniki sprawiają, że Niemcy płacą najwięcej za te ekologiczne urządzenia.
Co dalej? Inteligencja zamiast protekcji
Bastian Gierull z Octopus Energy jest zwolennikiem stopniowego wycofywania dotacji. Zamiast sztucznego podtrzymywania popytu, proponuje rozwiązanie, które zapewni stabilność cen i umożliwi rozwój technologii. Jego wizja opiera się na prostych zasadach rynkowych i innowacyjności.
Kluczowe propozycje:
- Planowane wycofywanie dotacji: Zamiast nagłych cięć, proponuje się stopniowe obniżanie wsparcia. Pozwoli to zarówno firmom, jak i konsumentom na lepsze planowanie finansowe.
- Skalowanie produkcji: Producenci już inwestują w nowe fabryki. Gdy rynek się rozkręci, ceny naturalnie spadną.
- Równość energii: Prąd jest w Niemczech znacznie droższy od gazu, głównie z przyczyn politycznych. Obniżenie akcyzy na prąd wyrównałoby szanse i zachęciło do korzystania z tańszych źródeł energii.
"Musimy sprawić, by pompa ciepła stała się równie opłacalna jak dzisiejsze ogrzewanie gazowe do momentu wycofania dotacji" – podkreśla Gierull.
Wróg publiczny numer jeden: Grundversorgung
Gierull nie boi się atakować obecnego systemu dystrybucji energii. Jego głównym celem jest tak zwana „Grundversorgung” – podstawowa taryfa, z której korzysta większość Niemców.
Dlaczego?
- Wyższe ceny dla najuboższych: Prawie połowa konsumentów płaci za prąd dwa razy więcej, niż powinna. Dotyka to przede wszystkim seniorów, osoby z zagranicy i gospodarstwa o niskich dochodach. Różnica może wynosić nawet 1000 euro rocznie dla czteroosobowej rodziny!
- Brak transparentności: Konsumenci często nie są świadomi możliwości zmiany taryfy na tańszą. Firmy energetyczne nie mają obowiązku informowania o korzystniejszych ofertach.
Octopus Energy proponuje wprowadzenie w Niemczech mechanizmu podobnego do brytyjskiego „price cap” (ograniczenie ceny). Pozwoliłoby to na:
* Zapobieganie zawyżonym cenom w taryfach podstawowych.
* Eliminację dumpingowych cen dla nowych klientów, które później zastępowane są przez drastyczne podwyżki.
"Nie można akceptować sytuacji, gdy starsza osoba po 30 latach płaci prawie 70 centów za kilowatogodzinę," – alarmuje Gierull.
Przyszłość jest elektryczna – i to wcale nie oznacza więcej gazu
Polityka energetyczna Niemiec, skoncentrowana na budowie nowych elektrowni gazowych, budzi kontrowersje. Gierull jest przekonany, że ten kierunek jest błędny.
Alternatywa? Inteligentne sieci energetyczne i samochody elektryczne:
- Bidirectionalne ładowanie: Nowoczesne samochody elektryczne mogą nie tylko pobierać prąd, ale też oddawać go do sieci. W Wielkiej Brytanii już teraz flota 300 000 aut elektrycznych może pomóc zbilansować sieć, redukując obciążenie w godzinach szczytu.
Gierull jest przekonany, że ta technologia zrewolucjonizuje rynek energii, stabilizując ceny i zmniejszając potrzebę budowy nowych elektrowni gazowych. - Technologia jest gotowa: Fizyka i ekonomia są już udowodnione. Potrzebne jest tylko skalowanie – masowe wdrożenie.
„Po raz pierwszy w historii energia będzie zależeć od technologii, a nie od wydobycia surowców. A technologie można skalować i obniżać ich ceny. To prosta ekonomia rynkowa” – podsumowuje swoją wizję Gierull.
Czy zgadzasz się z wizją szefa Octopus Energy? Jakie są Twoje doświadczenia z ogrzewaniem i cenami energii w Polsce?
